Eğitim Sen Diyarbakır şubelerinden aksiyon: Eğitimde eşitlik sağlansın

DİYARBAKIR – Diyarbakır’da yeni eğitim-öğretim yılının başlaması nedeniyle Eğitim Sen şubeleri basın açıklaması yaptı. Koşuyolu Parkı’nda yapılan açıklamayı Amed Eğitim Sen 2 Nolu Şube Örgütlenme Sekreteri Fesih Zirek okudu.

Zirek, Türkiye’de eğitim sisteminin uzun müddettir önemli sıkıntılarla karşı karşıya bırakıldığını, eğitimin temel meselelerine yönelik çözümsüzlük siyasetlerinin şahsen iktidar ve Ulusal Eğitim Bakanlığı eliyle yapılan yasal düzenlemeler ve fiili dayatmalar eşliğinde sürdürülmeye devam edildiğini söyledi.

‘EĞİTİMDEKİ PROBLEMLER HALKIN GÜNDEMİNİ OLUŞTURUYOR’

Siyasi iktidarın eğitim alanında, uzun müddettir kendi siyasal-ideolojik gayeleri doğrultusunda attığı adımların, çeşitli vakıf ve derneklerle iş birliği halinde hayata geçirilen ‘piyasacı’ ve ‘dini eğitim’ merkezli uygulamaların, başta öğrenciler olmak üzere, eğitim işçileri ve velileri direkt etkilediğini belirten Zirek, şöyle devam etti:

“Eğitimde yaşanan ve yapısal hale gelen sıkıntılar her ne kadar görmezden gelinmeye çalışılsa da eğitim sorunu, iktisatta yaşanan gelişmelerin akabinde halkın en kıymetli ve öncelikli gündemini oluşturmaktadır. Çocuklar eğitim hakkından eşit şartlarda yararlanamamakta, çocuk yaşta evlenmenin önüne geçen adımlar atılmamaktadır. Bölgesel, cinsel, sınıfsal eşitsizlikler, anadilinde eğitim üzere en temel meseleler iktidarın çözmek bir yana daha da derinleştirdiği meseleler olarak varlığını sürdürmektedir.”

‘ANADİLİNDE EĞİTİM ALAMAYAN ÇOCUKLAR BİR ADIM GERİDE DURUYOR’

Çocukların anadilinde eğitim alamadığına dikkat çeken Zirek, şunları söyledi:

“Ülkemizde Türkçe dışında öteki lisanlarda eğitimin olmaması eğitimdeki en başat sorun olarak durmaktadır. Bilindiği üzere ülkemizde Kürt, Çerkez, Laz, Arap ve daha birçok halk yaşamakta ve her halkın kendi anadili bulunmaktadır. Bu realite bizim zenginliğimizdir. Öznel olarak vilayetimizde yaşayan çocukların yüzde 90’ından fazlası Kürt çocukları olmasına karşın bu çocuklar Kurmancî ya da Dimilî lehçelerinin hiçbirinde eğitim alamamaktadır. Bütün toplumsal ve bilimsel araştırmalar net olarak ortaya koymaktadır ki kendi anadilinde eğitim alamayan çocuklar ruhsal, duygusal, toplumsal meseleleri had safhada yaşadığı üzere akademik olarak da her vakit bir adım geride durmaktadır. Yeniden insan hakları açısından da değerlendirildiğinde net olarak bir insan hakları ihlalidir.”

‘EĞİTİM SİSTEMİNDE KÖKEN, LİSAN, DİN AYRIMCILIĞI VAR’

Eğitim sisteminin toplumsal cinsiyet eşitliğinden epeyce uzakta ve giderek dinî içerik kazanan hâkim ideolojinin ağır baskısı ve kontrolü altında olduğunu belirten Zirek, toplumsal ömrün her alanında görülen cinsiyetçilik ve cinsiyetçi uygulamaların en ağır görüldüğü alanların başında eğitim alanı ve okulların geldiğini vurguladı.

“Eğitim sisteminin müfredat, ders kitapları ve uygulama alanları prestijiyle çocukların, etnik köken, lisan, din ve inanç ayrımcılığı ile karşı karşıya olduğu bilinmektedir” diyen Zirek, şöyle konuştu:

“Ülkedeki etnik, dilsel, kültürel çeşitlilik ve inanç çeşitliliği, eğitim programlarında ve ders kitaplarında neredeyse hiç yansıtılmamaktadır. Eğitime erişimde, kız çocukları, mülteci çocuklar, anadili farklı olan çocuklar, engelli çocuklar ve süreksiz müdafaa altındaki çocukların dezavantajlarını ortadan kaldıracak adımlar atılmamıştır.”

‘DÜZENLEMEDE GARANTİ YOK’

Bütün meslek kanunlarının, kamu özel ayrımı yapmaksızın ilgili mesleğe ait detaylı düzenlemeler içerdiğini lisana getiren Zirek, “Öğretmenlik Meslek Kanunu (ÖMK) yalnızca kamuda çalışan öğretmenlere yönelik olarak ve dar bir çerçevede düzenlenmiştir. Toplumsal, demokratik, mesleksel ve özlük haklarını garantiye almayan bir düzenleme ile karşı karşıyayız” dedi.

‘KARİYER İMTİHANINI KALDIRIN’

Öğretmenlerin haklarıyla da ilgili konuşan Zirek, “Eğitim işçilerini meslek basamakları üzerinden ayrıştırarak bölen ve ‘eşit işe eşit ücret’ unsuruna muhalif bir içerikte hazırlanan ÖMK ve yönetmelik düzenlemesinin eğitim işçilerinin yaşadığı problemleri çözmek bir yana daha da karmaşık hale getirdiği açıktır. Tekrar güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması üzere hususlarla üniversite devrinden başlayarak özgür bir eğitimcinin yetiştirilmesine mani konulmuş olmaktadır. Yalnızca ekonomik olarak küçük kazanımlar kanuna yerleştirilerek öteki tüm aksiliklerin üstü kapatılmak isteniyor. Biz bunu kabul etmiyoruz. Derhal ÖMK uygulaması olan meslek imtihanını kaldırarak öngörülen ekonomik kazanımları ayırımsız tüm eğitim işçileri için hayata geçirin” tabirlerini kullandı.

‘700 BİN ÖĞRETMEN ATAMA BEKLİYOR’

Siyasi iktidarın, yıllardır kamu istihdamında liyakat yerine, siyasal-ideolojik yakınlık, sadakat ve yandaşlık ilgilerine nazaran istihdam uygulamalarını benimsediğini söyleyen Zirek, ülke tarihinde en ağır siyasal kadrolaşmanın geçtiğimiz son 10 yıl içinde yaşandığına dikkat çekti.

Zirek, “Uygulandığı andan itibaren tartışılan ve çok sayıda mağduriyet yaşanmasına neden olan mülakat imtihanı ile kontratlı öğretmen alımında yaşanan haksızlıklar ve adaletsizlikler artarak sürmektedir. Eğitim fakültelerinde mezun olan 700 bin öğretmen atama beklerken, lütuf üzere sunulan 20 bin öğretmen ataması ile atanan eğitim işçileri, artık de güvenlik ve arşiv araştırmaları ile şimdi misyona başlatılmadılar. Yaz aylarında yapılan ve usulsüzlük yapıldığı tespit edilen KPSS imtihanı tartışmaları sürerken, daha evvelki yıllarda yapılan imtihanlar ve atamalara dair soru işaretleri ortada durmaktadır” dedi.

‘ÇOCUKLAR DİNİ VAKIFLARA YÖNLENDİRİLİYOR’

Fesih Zirek, Diyarbakır’daki okullarda yaşanan sıkıntıları şöyle sıraladı:

“Okulların fiziki altyapı ve donanım eksikliklerinin sürmesi, yardımcı ve hizmetli işçi sorunu, kalabalık sınıflar sorunu, ikili öğretim, taşımalı eğitim, çocuk ve gençlerin dini cemaat ve vakıfların kreşlerine ve yurtlarına yönlendirilmesi, çocuklara yönelik taciz ve istismar hadiselerinin artması, tüm ülkede olduğu üzere vilayetimizde de sorun olmaya devam etmektedir. Kent özelinde baktığımızda başta merkez ilçeler olmak üzere rastgele bir alternatif yaratılmadan yeni bina yapılmak için yıkılan okullar, tıpkı binada birden fazla okulun dönüşümlü olarak eğitim yapması, ikili eğitimin beraberinde getirdiği gün doğmadan başlanan ve gece diyebileceğimiz saatlere kadar devam eden dersler, kimi okullarda 40-50’nin üzerinde hatta birçok ortaokulda sınıf mevcutları 50-60 kişiyi geçmektedir. Bir şirketin bile konut üretiminde bu kadar ilerlediği koşullarda, kamu ismine okul binalarının yapılmaması; şartların olmamasından değil şuurlu bir kayıtsızlık, şuurlu bir duyarsızlık olarak görülmektedir. Tekrar olağan ortaokul ve liselerde mevcut durum bu iken imam hatip okullarında mevcutların bu sayının üçte birine bile denk gelmemesi hatta kimi imam hatip okullarında birçok dersliğin kapalı durması eğitimde eşitsizliği ve ikili standardı beraberinde getirmektedir. Yeniden birtakım köylerde tek ortaokul olmasına karşın bu ortaokulun da imam hatibe dönüştürülmesi oradaki tüm çocukların tercih hakkının elinden alınması demektir. Ve maalesef bu durum birçok köyümüzde görülmektedir. Bu düzenlemeleri yapanlar hata işlediklerini bilmelidir.”

‘HEM ÖĞRENCİLER HEM ÖĞRETMENLER MAĞDUR’

Bu meselelerin çözülememesinin Diyarbakır’da eğitimin kalitesinin yükselmesinin önünde önemli pürüz teşkil ettiğini belirten Zirek, “Ayrıca ‘Etüt Diyarbakır Projesi’ olarak isimlendirilen Destekleme ve Yetiştirme Kursları ile ilişkilendirilerek uygulanmaya çalışılan projenin, bu alanda problemleri daha da derinleştirdiği görülmektedir. Bu proje ile gerek öğrencilerin ulaşım sorunu, gerek öğretmen seçiminin hangi kriterlere nazaran yapılacağı, kimi kademe ve branşlarda mevzuata da uyulmayarak kurs talebinde bulunan okullarda kurslar açılmayarak hem öğrenciler hem de öğretmen arkadaşlarımız mağdur edilmiştir” dedi.

EĞİTİM SEN’İN TALEPLERİ

Zirek, Eğitim Sen olarak 2022-2023 eğitim-öğretim yılı başında taleplerini şöyle sıraladı:

✓ Ülkede yaşayan tüm çocukların anaokulundan üniversiteye kadar kendi anadilinde eğitimin hakkının sağlanmasını istiyoruz.

✓ Sınıf mevcutlarının tüm okul çeşitlerinde OECD ülkeleri ortalamasına çekilmesini istiyoruz.

✓ Okul binası derslik imal ve tamir planlamalarının eğitim öğretimi aksatmayacak biçimde yapılmasını istiyoruz.

✓ Eğitim işçilerinin yaşanan ekonomik krizden daha az etkilenmeleri için promosyon kontratları güncellenmeli, eğitim öğretim hazırlık ödeneği memur, yardımcı hizmetli, şef ayırımı olmaksızın tüm eğitim işçilerine yılda iki kere bir maaş fiyatında ödenmelidir.

✓ Başta köylerde misyon yapan eğitim işçileri olmak üzere tüm eğitim işçilerine beslenme ve ulaşım takviyesi verilmelidir.

✓ Bakanlık tarafından başlatılan “köy ömür merkezi” projesinin kelamda kalmayarak tüm köy okullarına takımlı öğretmenlerin atanarak bina-materyal muhtaçlıklarını karşılanmasını istiyoruz.

✓ Ataması yapılmayan öğretmenler sorunun kalıcı olarak çözülmesi, fiyatlı ve kontratlı öğretmenliğin artık son bulmasını istiyoruz.

✓ Tüm okullara yeteri kadar yardımcı hizmetli işçinin takımlı olarak atanmasını istiyoruz. (DUVAR)